Saygın KARABACAK
Yazarın yayımlanan köşe yazıları bu sayfada listelenir.
Yayınları (3)
Yazarın yayımlanan köşe yazıları bu sayfada listelenir.
ENFLASYON MUHASEBESİ KAPIYI ÇALDI
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298 nci maddesinde enflasyon düzeltmesi uygulaması ile ilgili hükümlere yer verilmiştir. Düzenleme uyarınca, mükellefler malî tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetlerini maddede belirtilen hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutmalıdırlar. Madde uyarınca kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutmak durumunda olup; enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona ermektedir.
FATURASI PEŞİNEN DÜZENLENEN EĞİTİM HİZMETLERİNDE KDV İADESİNE İLİŞKİN İDARİ ÇÖZÜM ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER
<p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Dünyada ve ülkemizde yaşanan COVİD-19 salgınından ötürü sekteye uğrayan en büyük alanlardan birisi eğitim ve öğretim hizmetleri oldu. Mart/2020 ayında kapatılan okullarda eğitim ve öğretim hizmetleri uzaktan eğitim faaliyetleri ile yürütülmeye çalışıldı. 2020-2021 eğitim-öğretim döneminin başlangıcı da 21 Eylül 2020 tarihine ötelendi ve ilkokul 1. Sınıflar ve anaokulu öğrencileri ile ortaokul ve lisede sınava girecek öğrencilerden başlamak üzere eğitime kademeli bir başlangıç yapılacak gibi gözüküyor; ancak sürecin nasıl ilerleyeceğini kimse tam olarak bilemiyor.</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Hal böyle olunca çocuklarını özel okula gönderen veliler çocuklarının gidemedikleri bir okula para ödediklerini, düşünmeye başladılar. Gerek velilerin gerekse özel okulların üzerindeki bu finansal yükü hafifletmek adına; 30/8/2020 tarihli ve 31229 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 29/08/2020 tarihli ve 2913 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yürürlüğe konulan <em>Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karara</em> eklenen geçici 7 nci madde ile; üniversite ve yüksekokullar ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında <strong>l Eylül 2020 ila 30 Haziran 2021</strong> tarihleri arasında (bu tarihler dahil) verilen eğitim ve öğretim hizmetleri için <strong>% 8</strong> olarak uygulanmakta olan katma değer vergisi oranı <strong>%1’e</strong> indirildi.</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Özel okulların bir çoğu gerek gelecek yılın plan ve programını yapmak gerekse öğrencilerini kaybetmemek adına erken kayıt indirimleri ile Şubat ve Mart aylarından itibaren 2020-2021 eğitim öğretim yılı sözleşmelerini düzenlemeye başladılar. Okul ücretlerini kimi veli peşin ödemeyi tercih etti kimi ise taksitle ödemeyi. Taksitle ödemelerin kimi başladı kimi ise başlayacak.</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Özel okulların 2020-2021 eğitim dönemi ile ilgili olarak dönem başlamadan tahsil etmiş oldukları tutarlar avans niteliğinde. Okulların çoğu eğitim öğretim döneminin başlaması ile birlikte faturalarını düzenlemekte. Böyle bir durumda indirilen KDV oranı dikkate alınarak fatura düzenlenmesi ve veliden fazla tahsil edilen %7’lik KDV tutarının veliye iadesi mümkün.</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Esas sorun 1 Eylül 2020 tarihinden önce %8’lik KDV oranı dikkate alınarak fatura düzenlenmiş ise %7’lik KDV tutarın velilere nasıl iade edileceği konusunda karşımıza çıkıyordu. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından Türkiye Özel Okullar Derneği’ne hitaben gönderilen 10.09.2020 tarih ve E.101262 sayılı yazıda; 1 Eylül 2020 ila 30 Haziran 2021 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) verilecek eğitim ve öğretim hizmetleri için 1 Eylül 2020 tarihinden önce düzenlenmiş faturalarda %8 oranında KDV hesaplanarak beyan edilmiş olması halinde aradaki %7’lik KDV farkının alıcılara iadesinin gider pusulası düzenlenmek suretiyle yapılmasının mümkün olduğu ve gider pusulalarındaki KDV’nin eğitim öğretim hizmeti veren mükellefler tarafından alıcıya iadenin yapıldığı dönemde indirim konusu yapılabileceği açıklandı.</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Yazıda ayrıca söz konusu KDV’nin mükelleflerce ilgili dönemde indirim yoluyla giderilememesi halinde Kanunun 29/2 maddesi kapsamında indirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde yüklenim KDV olarak dikkate alınmasının mümkün olduğu da belirtildi.</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Gider pusulası düzenlenerek fazla tahsil edilen %7’lik KDV’nin velilere iade edilmesi ve okullar tarafından İndirilecek KDV olarak dikkate alınabilmesi pratik ve ihtiyacı karşılayan bir çözüm gibi durmaktadır. Böyle bir durumdan etkilenen binlerce okul ve yüzbinlerce veli de olduğu düşünüldüğünde büyük bir kamu yararı olduğu da tartışmasızdır. Peki bu düzenleme yasal mıdır?</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">KDV Kanununun 1 nci maddesinde Türkiye’de yapılan ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin, KDV’ye tabi olduğu; 10 uncu maddesinde vergiyi doğuran olayın; mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması; malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde ise bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi, anında meydana geldiği düzenlemesi yer almaktadır. </span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Söz konusu düzenlemelerin incelenmesinden de görüleceği üzere, 2020-2021 eğitim-öğretim dönemi için 1 Eylül 2020 tarihinden önce fatura düzenlenmiş ise KDV açısından vergiyi doğuran olay gerçekleşmiştir ve faturada yer alan eğitim hizmeti tutarı %8 KDV’ye tabidir. Gerek Kanunda gerekse KDV Genel Uygulama Tebliğinde söz konusu tutarın iadesine yönelik herhangi bir düzenleme de bulunmamaktadır.</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">KDV Kanunu’nun 8/2 maddesinde; vergiye tabi bir işlem söz konusu olmadığı veya katma değer vergisini fatura veya benzeri vesikalarda göstermeye hakkı bulunmadığı halde; düzenlediği bu tür vesikalarda katma değer vergisi gösterenlerin, bu vergiyi ödemekle mükellef olduğu; bu hususun kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha yüksek bir meblağı gösteren mükellefler için de geçerli olduğu; bu gibi sebeplerle fazla veya yersiz hesaplanan ve Hazineye ödenen verginin, Hazine ve Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre işlemi yapan mükellefe iade edileceği; söz konusu iadenin yapılabilmesi için işlemle ilgili beyanların düzeltilmesinin ve fazla veya yersiz hesaplanan verginin satıcı tarafından alıcıya geri verilmesinin şart olduğu belirtilmişse de; söz konusu düzenlemenin yukarıda açıklandığı KDV Kanunu ve ilgili diğer yasal düzenlemelere uygun olarak doğru bir şekilde düzenlenen faturalar ile ilgili olmadığı değerlendirilmektedir.</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Kamu yararı olsa da yasalarda mevcut olmayan düzenlemelere göre işlem tesis edilmemeli ya da var olan düzenlemeler yorum yoluyla genişletilmeye çalışılmamalıdır. Bu durumun yarın bugünden öngöremediğimiz sonuçları olabilir. Örneğin KDV oranının indirilmesi yerine artırılması söz konusu olsaydı bu durumda yine önceden düzenlenen faturalarda ye alan eğitim hizmetleri için ayrıca KDV istenecek miydi? Ya da 1 Temmuz 2020 tarihli ve 31202 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2812 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31.07.2020 tarihinden geçerli olmak üzere; iş yeri kiralama hizmetlerinde KDV oranı 31.12.2020 tarihine kadar %18’den %8 e indirilmişti. 1.6.2020 tarihinde 1 yıllığına gerçekleştirilen ve faturası %18 KDV oranı dikkate alınarak peşinen düzenlenen bir iş yeri kiralama hizmeti ile ilgili olarak 6 ay için de iade talebinde bulunulursa acaba İdarenin yaklaşımı ne olacaktır?</span></p> <p><span style="font-family:arial,helvetica,sans-serif">Bu örnekler dikkate alındığında eğitim hizmetlerinde KDV indirimine ilişkin olarak yapılması gerekenin KDV Kanunun genel sistematiği içerisinde kalınarak Yasaya eklenecek bir geçici madde ile konunun çözüme kavuşturulması olduğu değerlendirilmektedir.</span></p>
E-UYGULAMALARA GEÇMEK DURUMUNDA OLAN MÜKELLEFLER VE UYGULAMAYA GEÇİŞ SÜRELERİ
19/10/2019 günlü Resmi Gazetede yayımlanan 509 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ve3 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği ile bir taraftan yeni e-Belge uygulamaları hayatımıza dâhil dilmiş